OPINIE | “Jóuw leven voorop”? De realiteit bij Fokus is pijnlijk anders

Door Angelique Seger

Fokus beweert in haar communicatie: “Jóuw leven voorop. Jij bepaalt zelf wanneer, waarbij en welke hulp je nodig hebt.” Een mooie belofte. Maar voor honderden cliënten in het land is dit niets meer dan een lege slogan, verpakt in marketingtaal die de werkelijkheid verhult.

Als belangenorganisatie voor cliënten van Fokus krijgen wij dagelijks meldingen binnen die haaks staan op deze rooskleurige voorstelling van zaken. In plaats van vrijheid en eigen regie, ervaren cliënten dwang, controle, intimidatie en een allesbehalve zelfstandige leefomgeving.

Eigen regie? Niet als je een afwijkende mening hebt

Fokus stelt dat de cliënt bepaalt wanneer en waarbij hij of zij hulp wil. In de praktijk zien we cliënten die worden bestraft met weigering van zorg als zij bijvoorbeeld kritiek durven te uiten, een klacht indienen of niet meewerken aan opgelegde zorgmomenten. Tijdsvakken worden beperkt, hulp wordt uitgesteld of zelfs afgezegd als de cliënt “te veel vraagt” of zich “moeilijk gedraagt”.

Wonen met vrijheid? Alleen als je Fokus niet in de weg zit

Ook de bewering dat je je woning huurt en je leven kunt leiden met partner, kinderen of huisdieren, is een halve waarheid. De huurcontracten zijn in veel gevallen gekoppeld aan een dienstovereenkomst met Fokus. Zodra je besluit om de zorg van Fokus niet meer te willen – bijvoorbeeld omdat je overgaat op een persoonsgebonden budget – dreigt ontruiming. Vrijheid? Alleen zolang je afhankelijk blijft van hun voorwaarden.

Nachtleven? Werk? Hobby’s? Met restricties

Dat cliënten tot sluitingstijd de kroeg in kunnen, hun sport kunnen beoefenen of een baan kunnen uitoefenen, klinkt prachtig. Maar dan moeten er geen ADL’ers ziek zijn, geen roosters worden omgegooid en geen interne beleidswijzigingen komen. In werkelijkheid moeten cliënten hun leven inrichten naar wat “haalbaar” is voor de planning van Fokus – en niet andersom.

Een systeem van angst en afhankelijkheid

Er zijn zelfs schrijnende gevallen waarbij cliënten onder druk worden gezet om af te zien van klachten of zich “coöperatief” te gedragen, anders zouden ze hun woning of zorg verliezen. Meerdere zelfmoordpogingen van cliënten en structurele meldingen van psychische nood zijn voor Fokus geen reden tot systemische zelfreflectie – maar aanleiding tot rapportages die de schuld bij de cliënt leggen.

Conclusie: Mooie woorden, schrijnende realiteit

De kloof tussen de woorden van Fokus en de werkelijkheid is niet slechts een misverstand – het is structureel bedrog. De filosofie van “jij bepaalt” is in de praktijk “wij bepalen, tenzij jij gehoorzaamt”.

Bij Fokus staat niet het leven van de cliënt voorop – maar het systeem van Fokus zelf.