Verbeterde zichtbaarheid en ondersteuning van inwoners van Nederland met een zorg- en woonbehoefte

Datum: 9 september 2025

Adviesgever: Stichting Red Mijn Zorg

1. Inleiding
   In Nederland leeft een kwetsbare groep inwoners die afhankelijk is van zorg én aangepaste woonvoorzieningen. Deze mensen, vaak met een fysieke beperking of chronische aandoening, zijn grotendeels onzichtbaar in beleid en regelgeving. Hun problemen komen pas in beeld zodra er sprake is van een crisissituatie.

Een belangrijke zorg is dat binnen woonvormen van o.a. Stichting Fokus zorg en wonen onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. Bewoners die in conflict raken met hun zorgaanbieder kunnen hierdoor ook hun woning verliezen. Dit vergroot bestaansonzekerheid en tast het recht op zelfstandig wonen aan.

Daarnaast signaleert Stichting Red Mijn Zorg dat er landelijk een groot tekort is aan geschikte MIVA-woningen, terwijl er bij aanbieders als Fokus juist woningen leeg blijven. Deze woningen zijn alleen toegankelijk voor wie tevens een contract voor ADL-assistentie afsluit. Dit leidt tot inefficiënt gebruik van schaarse woonruimte.

2. Huidige problemen

2.1 Onzichtbaarheid van doelgroep

• Gebrek aan landelijke regie en signalering rond cliënten die vastlopen tussen zorg en wonen.
• • Geen directe aanspreekstructuur voor inwoners die klem komen te zitten bij zorgconflicten.

2.2 Koppeling woon–zorg (contractuele afhankelijkheid)

• Dienstverleningsovereenkomsten bij Fokus zijn gekoppeld aan de huurovereenkomst.
• • Bewoners die overstappen op PGB of andere zorgvormen verliezen hun woonrecht.
• • Dit belemmert keuzevrijheid en kan leiden tot zorgmijding of escalatie.

2.3 Woning-schaarste en inefficiënt gebruik

• Structureel tekort aan MIVA-woningen op de sociale woningmarkt.
• • Leegstand van MIVA-woningen binnen het Fokus-concept ondanks lange wachtlijsten elders.
• • Gemeentelijke en corporatieve woonruimte wordt hierdoor suboptimaal benut.

3. Vragen aan de regering
4. 1. Hoe borgt de rijksoverheid de keuzevrijheid in zorg, ook wanneer zorg en wonen contractueel zijn gekoppeld?
5. 2. Welke vangnetten zijn beschikbaar voor mensen die hun zorg verliezen maar hun woning willen behouden?
6. 3. Hoe gaat de regering om met signalen van schending van rechten en misstanden binnen zorgaanbieders zoals Fokus?
7. 4. Is de regering bereid om samen met woningcorporaties voorwaarden te herzien die toegang tot MIVA-woningen beperken?
8. 5. Hoe kan leegstaande aangepaste woonruimte structureel beschikbaar komen voor mensen die deze woningen écht nodig hebben, ongeacht hun zorgkeuze?

4, Advies en aanbevelingen

4.1 Landelijk meldpunt Wonen & Zorg

• Richt een onafhankelijk meldpunt in waar inwoners knelgevallen kunnen melden bij dreigend woningverlies door zorgconflicten.

4.2 Loskoppeling zorg- en wooncontract

• Onderzoek juridische mogelijkheden om woon- en zorgovereenkomsten los te koppelen.
• • Maak hierover landelijke prestatieafspraken met corporaties en zorgaanbieders.

4.3 Prioritaire inzet op MIVA-woningtoewijzing

• Breng leegstand van aangepaste woningen landelijk in kaart.
• • Herstructureer de voorwaarden zodat ook mensen zonder ADL-contract toegang hebben.

4.4 Betrek ervaringsdeskundigen

• Neem ervaringsdeskundigen op in beleids- en uitvoeringsteams Wonen & Zorg.
• • Zorg voor structureel overleg met organisaties zoals Stichting Red Mijn Zorg om signalen vroegtijdig te ontvangen.

4.5 Politieke agendering

• Zet dit onderwerp op de agenda van de Tweede Kamer via commissiedebatten of hoorzittingen.
• • Overweeg moties ter borging van het recht op zelfstandig wonen voor mensen met een beperking.

5. Conclusie

Er is dringend behoefte aan een integrale landelijke aanpak die de rechten van kwetsbare bewoners beschermt. Dit vraagt om actie op zowel beleids-, uitvoerings- als signaleringsniveau. Alleen zo voorkomen we dat inwoners tussen wal en schip vallen in een systeem dat juist gericht zou moeten zijn op zelfregie, inclusie en bestaanszekerheid.

Stichting Red Mijn Zorg verzoekt de het ministerie van VWS om op korte termijn in gesprek te treden over deze knelpunten en oplossingsrichtingen.

Wij denken graag mee over een duurzame en inclusieve koers.

Contactpersoon:

Angelique Seger

Voorzitter – Stichting Red Mijn Zorg

E-mail: angelique@redmijnzorg.nl

Telefoon: 085-7444 030