Blaffen aan de verkeerde boom

Op 23 april verscheen op EenVandaag een artikel over PGB fraude, waarbij uit een interview met de directeur van CZ naar voren kwam dat er sprake is van fraude door PGB houders maar dat zij door de wetgeving beperkt zijn in het uitvoeren van controles. Het desbetreffende artikel kan je hier lezen: https://eenvandaag.avrotros.nl/item/zorgkantoor-cz-wil-meer-bevoegdheden-om-op-pgb-fraude-te-controleren-we-voelen-dat-het-niet-pluis-is-maar-kunnen-niets/

Het Persoonsgebonden Budget

Het Persoonsgebonden Budget is een oplossing wat mensen met een beperking in staat stelt om hun eigen zorg in te kopen, zodat deze mensen in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen en op die manier hun leven zo vrij mogelijk kunnen leven met ondersteuning en zorg waar nodig. 

Met deze constructie loopt Nederland voorop in de (thuis)zorg. Het alternatief zou betekenen dat mensen in een instelling moeten verblijven of een netwerk van mantelzorgers dat overbelast raakt. Dit laatste is dan zelfs onvermijdelijk wanneer er sprake is van gespecialiseerde zorg die niet eens door een instelling te leveren is. 

Hervorming in 2015

Het nadeel van deze constructie is inderdaad het beperkt toezicht, waardoor je er vanuit moet gaan dat het goed wordt besteed. Wat men echter vergeet is dat het voor de meeste mensen met een beperking van levensbelang is dat zij toegang hebben tot een PGB. Zij hebben er geen financieel belang bij, ze willen gewoon zo normaal mogelijk kunnen leven. 

In 2015 werd het trekkingsrecht geïntroduceerd, waarbij het PGB altijd beheerd wordt door de SVB, en zij moeten controleren dat al het ‘papierwerk’ in orde is. Die extra stap werd eigenlijk geïntroduceerd omdat zorgaanbieders voor hun patiënten een PGB gingen aanvragen en incasseren terwijl de patiënt er niets vanaf wist. 

PGB houders de dupe

Wat in het artikel echter niet wordt vermeld is dat PGB houders vaak het dupe zijn van bezuinigingsmaatregelen en onnodige administratieve handelingen waar zij ook mee moeten omgaan. 

Zo groeien de budgetten niet mee met de gemiddelde uurtarieven van zorgverleners, zij moeten tenslotte ook hun rekeningen betalen. Daarnaast nemen de zorgkantoren zich de vrijheid om een lager bedrag toe te kennen dan wat daadwerkelijk is geïndiceerd. 

En alhoewel steeds meer processen zijn gedigitaliseerd door het gebruik van het PGB Portaal, moeten bij iedere wijziging in het personeelsbestand nieuwe budgetplannen op papier worden ingediend. 

Kortzichtigheid

Het PGB biedt inderdaad mogelijkheden om inzetbaar te zijn voor lucratieve doeleinden, maar de meerderheid is hier echt afhankelijk van. Wat opmerkelijk is in dit stuk is dat men dit thema niet goed heeft onderzocht en dus een onrealistisch beeld schetst over het PGB.

Is men er bijvoorbeeld van op de hoogte dat gecontracteerde zorgaanbieders hun vrije gang kunnen gaan en vrijwel nooit worden gecontroleerd? En is men ervan op de hoogte dat zorginstellingen jaarlijks honderden miljoenen of zelfs miljarden verkeerd besteden? Deze komen terecht in de zakken van bestuurders en niet bij de cliënten, die het daadwerkelijk nodig hebben. 

Frauderende instellingen 

Een bekend voorbeeld is de fraudezaak bij de Limburgse zorginstelling SGL, waarbij tonnen aan zorggeld werden besteed aan privé-uitgaven van de bestuurder en zijn partner: https://www.rechtspraak.nl/Organisatie-en-contact/Organisatie/Rechtbanken/Rechtbank-Limburg/Nieuws/Paginas/Celstraffen-voor-jarenlange-fraude-bij-SGL.aspx

Tijdens de pandemie werd door diverse instellingen zorggeld gedeclareerd voor groepsbegeleiding terwijl hun activiteitencentra gesloten werden. Of zorggeld voor verzorging en/of verpleging werd gedeclareerd terwijl sommige van die cliënten überhaupt niet aanwezig waren. 

Van dichtbij heb ik meegemaakt hoe cliënten die tijdens de pandemie bij hun familie verbleven vanwege angst voor besmetting of het niet mogen ontvangen van bezoek geen tijdelijk PGB konden aanvragen omdat de instellingen beweerden dat die cliënten wel bij hen verbleven en gewoon verder gingen met declareren. 

Klachten hierover worden niet serieus genomen, want het woord van de instelling is leidend. Ze hebben een contract dus waarom zou iemand het in zijn hoofd halen om hen ergens van de beschuldigingen?!

Bestrijd de echte fraudeurs

Mochten de zorgkantoren zich willen inzetten ter bestrijding van fraude, dan zou ik suggereren om als eerste bij de instellingen en gecontracteerde aanbieders te beginnen.

In de praktijk hebben zij de vrijheid on te doen wat zij willen, en zodra de zorgkosten te hoog zijn dan zijn het opnieuw de particuliere PGB houders die hiervan het dupe zijn door lagere vergoedingen en meer administratieve rompslomp.